مرده زایی در گاوداری ها و کنترل آن

اگرچه ما اطلاعات خوبی در مورد عواملی که به مرده زایی در گاوداری منجر می شوند داریم، اما هنوز نتوانسته ایم آن را حذف کنیم.

موضوع مرده زایی در گاوداری سال هاست که در ذهن ریشه کرده و در صدر گفتگوهای دامپزشکانی است که نگرانی مشابهی دارند. با توجه به داده های یک گله تحقیقاتی که سال ها مورد بررسی قرار داشته است، ضررهای ناشی از مرگ گوساله های متولد شده قبل از شیرگیری به طور میانگین ۲.۵ درصد بود، اما میانگین گوساله های مرده به دنیا آمده سه برابر این میزان است. چرا؟

نمی توان مطمئن بود، اما برخی از عواملی که به آنها پرداخته شده عبارتند از: تولد گوساله ها طی شب بدون مراقبت، ژنتیک، سخت زایی، تعداد شکم مادر، جنسیت گوساله، دوقلوزایی و غیره. تمامی این عوامل در دیگر تحقیقات نیز یافت شده اند. به طور کلی، هنگامی که در مورد مرده به دنیا آمدن گوساله ها صحبت می کنیم، به گوساله هایی اشاره می کنیم که زنده به دنیا می آیند و در طی ۲۴ ساعت بدو تولد می میرند. تحقیقات دیگر در مورد این موضوع به ما چه می گویند.

برای کنترل مرده زایی در گاوداری عوامل خطرآفرین را کاهش دهید

طی تحقیقاتی در سال ۲۰۰۱، اطلاعات ۶۶۶۳۴۱ گوساله مورد ارزیابی قرار گرفت. مرده زایی در تلیسه های شکم اول (۱۱ درصد) و دو برابر گاوهای بالغ (۵.۷ درصد) بود.

سخت زایی در تلیسه های شکم اول ۲۸.۷ درصد اما در گاوها فقط ۱۰.۷ درصد می باشد. درصد سخت زایی در تلیسه ها نسبت به گاوهای مسن تر تقریباً سه برابر می باشد. هنگامی که دام برای زایمان به کمک نیاز داشت درصد مرده زایی افزایش می یافت. درصد مرده زایی در تابستان نسبت به زمستان و در گوساله های نر نسبت به گوساله های ماده بالاتر بود. مبحث دوقلوها در این تحقیق گنجانده نشد، اما به نوعی انتظار می رود که درصد گوساله های دوقلویی که مرده به دنیا می آیند بیشتر باشد.

در تحقیق دیگری در سال ۲۰۰۴، درصد مرده زایی در گاوداری ۱۰ تا ۲۰ درصد بود. با توجه به جزئیات ژنتیکی استخراج شده، به ازای هر یک درصد افزایش در ضریب همخونی در تلیسه های شکم اول، درصد مرده زایی در گوساله های نر و ماده به ترتیب ۰.۲۵ درصد و ۰.۲۰ درصد بود.

در یک تحقیق بسیار گسترده در سال ۲۰۰۷، سه گله با ۱۰۰۰ تا ۵۰۰۰ رأس گاو و ۳۵۴۴ گوساله متولد شده مورد بررسی قرار گرفتند. درصد کمک به زایمان در تلیسه های شکم اول، گوساله های نر و دوقلوها بالاتر بود (۵۰ درصد). احتمال مرده زایی در گوساله هایی با نمره سخت زایی ۲ و ۳ نسبت به گوساله هایی که بدون کمک متولد شدند ۲.۳ و ۱۵.۴ برابر بیشتر بود. همچنین مشکلات تنفسی، گوارشی و دیگر مشکلات سلامتی در آنها بیشتر بود.

به طور کلی، میزان مرده زایی برای گوساله ماده ۶.۳ درصد بود در حالیکه در گوساله های نر ۱۰ درصد بود و در تلیسه های شکم اول ۱۲.۶ درصد و در گوساله های مسن تر ۶.۱ درصد بود.

نتیجه کلیدی این تحقیق این بود که، آموزش کارکنان گاوداری باید در جهت کاهش اثرات سخت زایی با کمک روش های صحیح  زایمان، شناسایی گوساله های ضعیف شده، تجویز مایع و اکسیژن برای گوساله های مبتلا به اسیدوز، گرم کردن گوساله هایی که بدن آنها سرد است و خوراندن آغوز باکیفیت بالا بلافاصله بعد از تولد صورت گیرد. فرآیندهای اجرایی استاندارد در گاوداری ها باید در همه گوساله هایی که در معرض سخت زایی هستند، به عنوان گوساله در خطر افتاده، به کار برده شود.

ممکن است اتفاقی نباشد، اما چندین دامپزشک گفته اند که آنها گمان می کنند خوراندن جیره هایی با DCAD پائین (تفاوت آنیون-کاتیون جیره ای) قبل از زایش ممکن است آن گوساله ها را در معرض اسیدوز متابولیسمی و مرده زایی قرار دهد. نتایج این تحقیق عنوان می کنند که علت های مرده زایی، عدم هماهنگی اندازه جنین و مادر، وضعیت نامناسب گوساله در هنگام زایش و عوامل مرتبط با مادر می باشند و همچنین نظارت های بیشتر بر جایگاه زایش و مداخله مناسب هنگام زایمان لازم است.

یکی از راه های کنترل مرده زایی در گاوداری آگاهی از زمان بیرون کشیدن گوساله است.

مشکل اصلی زمانی رخ می دهد که سخت زایی حاد باشد چون ممکن است به خفگی منجر شود، همان شرایطی که بدن از دریافت اکسیژن محروم می شود. خفگی باعث سرازیر شدن مشکلات بسیاری می شود، به دلیل اینکه سخت زایی دلیل ۵۰ درصد از مرگ گوساله ها است. لازم است که کارگران در جهت به حداقل رساندن سخت زایی با مداخله صحیح، بهینه کردن مراقبت از گوساله های در معرض خطر و یادآوری اینکه هر گوساله سخت زایی، در خطر می باشد، آموزش ببینند.

بخش اصلی آموزش، درک و شناخت سه مرحله زایمان است زیرا اگر گوساله ها در مرحله اول به بیرون کشیده شوند، کشیدن مشکلاتی را ایجاد می کند. این مسئله به واسطه موقعیتی که ۱۰ سال پیش با آن مواجه شدم در ذهن من نقش بست. مرکز پرورش گوساله از من خواست از دو گاوداری که در شرایط یکسان بودند و صاحبان آنها برادر بودند دیدار کنم. گوساله های یکی از این گاوداری ها وضعیت خوبی نداشتند.

فقط یکی از گاوداری ها، گاوداری خوبی بود. از یکی از مدیران پرسیدم چرا گوساله های گاوداری دیگر وضعیت خوبی ندارند. او پاسخ داد زیرا کارگران اکثر گوساله ها را هنگام زایمان از رحم بیرون کشیده اند. او گفت ما در بیرون کشیدن گوساله ها بسیار باتجربه هستیم اما ایا شما می دانید زمان مناسب بیرون کشیدن گوساله و بهترین شیوه چه می باشد؟

در یک مقاله یک سامانه برای کنترل مشکلات زایمان گاو پیشنهاد شده است به نام سامانه نمره دهی ۵ امتیازی:

• زایمان بدون مشکل
• زایمان کمی سخت
• زایمان نیاز به کمک
• زایمان نیاز به نیروی زیاد
• زایمان بسیار سخت

در یک تحقیق دیگر یک ساله در سال ۲۰۰۷، گزارش شده که ۱۳۶۰۸ رأس گوساله از ۶ گاوداری مورد بررسی قرار گرفت. میانگین مرده زایی ۶.۶ درصد بود که ۱۱ درصد آن به تلیسه های شکم اول و ۴ درصد مربوط به گاوهای بالغ بود. تأثیر منفی مرده زایی بر گاوها در افزایش بازده زمانی ۸۸ روزه زایش تا گیرایی چشمگیر بود. همچنین این مادران ۲۴ درصد نرخ آبستنی کمتری داشتند و تأثیر آن بر تولید شیر ذکر نشد. اما در این تحقیق، مرده زایی مستقل از مشکلات زایمان بود.

برای کنترل مرده زایی در گاوداری ها، ثبت رکورد ضروری است

با توجه به مطالعات در سال ۲۰۰۷، گوساله های مرده متولد شده ۶.۵ درصد و در سال ۲۰۱۴، ۵.۶ درصد بودند. گمان می شود که این درصدها کمتر از میزان واقعی باشند زیرا بسیاری از گاوداری ها اطلاعات دقیقی در مورد گوساله های مرده خود ارائه نمی دهند.

گمان می رود که این کار برای بسیاری از گاوداری ها در اولویت نمی باشد و حدس بر این است که بسیاری از مرده زایی ها در نوبت شب رخ می دهد. ممکن است به علت استفاده از اسپرم تعیین جنسیت شده و داشتن تلیسه های زیادی که زایمان می کنند مسئله مرگ گوساله های به دنیا آمده اهمیت زیادی نداشته باشد، مگراینکه به ژنتیک گوساله در گله نیاز باشد. در این مدت، چگونه سابقه گوساله های مرده متولد شده را ثبت، نظارت و مدیریت می کنید؟

فیلم کوتاه از فرآیند تولید در کارخانه خوراک دام دستچین

1- مواد اولیه (جو، ذرت، کنجاله های سویا، کلزا، آفتابگردان، سبوس گندم) وارد کارخانه خوراک دام شده، مواد اولیه پس از بازدید و در صورت لزوم کنترل کیفیت آزمایشگاه تخلیه می گردند. 2- چنانچه ضایعاتی در مواد اولیه وجود داشته باشد جداسازی می گردند. 3- نهاده ها آسیاب شده و به ذرات ریز متناسب با تغذیه دام هدف تبدیل می شوند. مجموعه مواد اولیه شامل غلات و کنجاله های آسیاب شده وارد میکسر می شوند. همزمان ریز مغذی های خاص که بطور طبیعی در نهاده ها وجود ندارند به ترکیب افزوده می گردند. مواد به طور یکنواخت و همگن با یکدیگر مخلوط می شوند. 4- مواد مخلوط شده وارد دستگاه کاندیشنر می شوند. ملاس چغندر برای خوش خوراک شدن و چسبندگی ذرات به مخلوط اضافه می گردد. همزمان تزریق بخار به منظور میکروب زدایی، پخت و تسهیل هضم خوراک در دستگاه گوارش دام  انجام می گردد. 5- محصول نهایی در دستگاه پلت ساز تحت فشار بالا قرار می گیرد. طی این فرآیند مواد به کنسانتره پلت (توده های فشرده فشنگی) تبدیل می شوند. 6- دانه های پلت به مدت معینی تحت جریان شدید هوا قرار می گیرند. در این فرآیند دانه های پلت رطوبت خود را از دست داده، خشک و خنک می گردند. 7- انتقال به سیلوهای نگهداری و بارگیری به مقصد مراکز مصرف.

فیلم کمک به درمان گاو تازه زا که به علت کمبود کلسیم زمین گیر شده است

همزمان با زایمان گاو شیری، حیوان با مشکلات زیادی مواجه می شود که کمبود کلسیم گاو برای تولید شیر یکی از بزرگترین آنها می باشد. به منظور تأمین کلسیم مورد نیاز در پستان برای تولید آغوز، گاوها باید حداقل دو برابر کلسیمی که برای رشد در اختیار جنین قرار می دهند را از طریق آزادسازی اضافی کلسیم ذخیره شده در استخوان و دریافت اضافی از طریق جیره جذب کنند. گاودار باید بداند که با آغاز شیردهی و تنها طی یک ساعت نیاز گاوها به کلسیم بالا می رود و ممکن است به آنها شوک وارد شود و در نتیجه گاو شیری عملکرد ماهیچه ای و اسکلتی خود را از دست می دهد.

فیلم در باره چگونگی کنترل نفخ شکم گوساله و گاو

شما باید کاملاً در جهت کاهش عوامل ایجاد نفخ شکمبه ای تلاش کنید. چرای گاو با شبدر یا یونجه تازه باعث بروز نفخ شکم گاو از بهار تا پائیز می شود. نفخ در گوساله هایی که شکمبه آنها کامل رشد نکرده است رایج تر است زیرا دوازدهه آنها در اثر گاز یا مایعات متورم می شود. کلیپ آموزشی جهت کنترل نفخ شکم گوساله و پیشگیری از تلف شدن گوساله در فرآیند پرورش گوساله. لطفاً با نظرات خود از ما حمایت کرده و سبب دلگرمی ما شوید.

فیلم کوتاه از یک گاوداری تمام اتوماتیک در کشور آمریکا

در این بازدید با قسمتهای مختلف یک گاوداری تمام اتوماتیک شامل شیردوشی تمام اتوماتیک، حمل شیر، محل استراحت گاوهای شیرده و تغذیه گاو شیرده آشنا شوید.

فیلم یک گاوداری متوسط شیری در کشور هلند

این فیلم قسمتهای مختلف یک گاوداری شامل بهاربندها، گوساله دانی، انبار سیلوی ذرت و سایر قسمتهای یک گاوداری متوسط شیری را به تصویر کشیده است.

فیلم مراحل شیردوشی در گاوداری صنعتی

در این ویدیو با مراحل شیردوشی در گاوداری صنعتی شامل: ضدعفونی پستان گاو قبل از دوشش ، دوشیدن مکانیزه گاو ، تمیز کردن پستان گاو بعد از دوشش و … آشنا می شوید.

فیلم آشنایی با علائم ظاهری ورم پستان گاو شیری

علائم ظاهری ورم پستان در شرایطی که آلودگی همه پستان ها را درگیر نکرده و در تمامی مجاری منتشر نشده باشد چیست و در این صورت چه مراحلی برای درمان گاو مبتلا به ورم پستان باید طی شود؟

فیلم آموزشی در باره ابتلا به ورم پستان گاو شیری

یکی از مشکلاتی که اغلب افرادی که به پرورش گاو شیری اشتغال دارند مشکل بیماری ورم پستان در گاو شیری می باشد. در این ویدیوی کوتاه آموزشی با مکانیسم ابتلا به ورم پستان در گاو شیری آشنا شوید.

فیلم آموزشی تشخیص و درمان ورم پستان در گاو شیری

در این ویدیوی آموزشی با چگونگی تشخیص ورم پستان گاو شیری و همچنین با نحوه درمان ورم پستان گاو شیری در یک واحد پرورش گاو شیری آشنا شوید.

فیلم آموزشی شاخ سوزی گوساله

فیلم آموزشی شاخ سوزی گوساله تلاشی برای کمک به مدیریت بهتر گاوداری است. شاخ سوزی یک عمل ضروری برای ایمنی انسان و حیوان از سوی انجمن دامپزشکی شناخته شده است.

فیلم آموزشی خارج کردن میخ از سم گاو

در یک مزرعه پرورش گاو شیری ممکن است با مواردی همچون فرو رفتن میخ به سم گاو شیری روبرو شوید. در آن صورت باید هر چه زودتر اقدام به خارج کردن میخ از سم گاو کنید تا دچار عفونت سم نشود. در این ویدیوی آموزشی ساده و کوتاه با چگونگی خارج کردن میخ از سم گاو آشنا می شوید.

فیلم سم چینی گاو

سم چینی منظم در دامداری ها در کنار رعایت بهداشت عمومی دامداری راهکار مؤثری برای کنترل درماتیت انگشتی و جلوگیری از لنگش در گاوداری ها و فارم های پرورشی است.

فیلم عمل آوری سیلاژ ذرت

عمل آوری سیلاژ ذرت علوفه ای شامل مراحل برداشت ذرت علوفه ای ، حمل ذرت علوفه ای ، فشرده سازی ذرت علوفه ای ، سیلو کردن ذرت علوفه ای.

فیلم خلاصه شده از جمع آوری ذرت علوفه ای تا عمل آوری سیلاژ ذرت

فرآیند جمع آوری ذرت علوفه ای ، فشرده سازی ذرت علوفه ای و پوشاندن سیلاژ ذرت.

فیلم چگونگی تولید سیلاژ ذرت بسته بندی

ذرت علوفه ای بسته بندی و عمل آوری شده یا سیلوی ذرت تخمیر شده یکی از اصلی ترین اجزای تشکیل دهنده خوراک دام در دامداری ها و گاوداری ها و مراکز پرورش گاو شیری است. در این ویدیوی آموزشی با چگونگی تولید سیلوی ذرت بسته بندی شده به صورت استاندارد آشنا می شوید.