رفتارشناسی گوسفند برای پرورش گوسفند موفقیت آمیز و داشتن مدیریت بهتر با کمترین میزان استرس برای گله گوسفند و پرورش دهندگان ضروری است و این عقیده کلی درباره کندذهن بودن گوسفندها تفکری عامه و غلط است.
رفتارشناسی گوسفند برای پرورش و مدیریت بهتر گله
Toggleرفتارشناسی گوسفند
رفتار، پاسخ هر حیوان به محیط و شرایط پیرامون است. شناخت رفتار گوسفندان برای پرورش گوسفند و داشتن مدیریت بهتر با کمترین میزان استرس برای دام و پرورش دهندگان ضروری است. و این عقیده کلی درباره کندذهن بودن گوسفندان تفکری عامه و غلط است.
رفتار گله
گوسفند ها به داشتن گله هایی قدرتمند و دنبال کردن غریزه های خود مشهور هستند. آنها از هر آنچه که موجب ترس آنها شود فرار می کنند و برای محافظت، در گروههای بزرگ به یکدیگر می پیوندند. این تنها راه حفاظتی آنها برای مقابله با شکارچیان است. در واقع شکار یک گوسفند داخل گله در مقایسه با گوسفندها به صورت انفرادی برای شکارچی دشوارتر است. غریزه تشکیل گله در نژادهای مختلف متفاوت است و نژادهای پشمی اجتماعی تر هستند. این غریزه زندگی به صورت گله ای در گوسفندها است که امکان پرورش گوسفند و مراقبت از تعداد بیشتری گوسفند را برای انسان فراهم می کند.

دنبال کردن رهبر گله
زمانی که یک گوسفند حرکت می کند، سایر افراد گله حتی در مواقعی که این کار خطرناک باشد نیز به دنبال آن حرکت می کنند. غریزه دنبال کردن در گوسفندها چنان قوی است که در سال 2006 در شرق ترکیه موجب مرگ 400 گوسفند شد. آنها با دنبال کردن یکی از گوسفندها که سعی در عبور از دره ای با عمق 15 متر داشت، جان خود را از دست دادند. حتی از بدو تولد بره ها یاد می گیرند افراد بزرگتر را در گله دنبال کنند و میش ها بره های خود را به پیروی از گله تشویق می کنند. اعضای برتر در گله اغلب رهبر گله هستند و سایر اعضا از آنها پیروی می کنند. اگر در گله قوچ وجود داشته باشد، در اغلب مواقع آنها رهبر گله می شوند.
روابط اجتماعی
گوسفندها حیواناتی اجتماعی هستند و در زمان چرا، تمایل دارند سایر گوسفندها را ببینند. در واقع ارتباط بصری میان آنها موجب کاهش استرس در زمان جابه جایی می شود. طبق بیان رفتارشناسان حیوانات، حضور گوسفندها در گروه هایی با پنج گوسفند، معمولا برای نمایش رفتارهای عادی گوسفندها ضروری است. جدا شدن گوسفندها از سایر اعضای گله می تواند موجب پریشانی و بروز استرس در آنها شود. غریزه تشکیل گله و پیروی از اعضای گله باعث می شود تا گوسفندها راحت تر حرکت کرده و یک سگ نگهبان بتواند از یک گله بزرگ محافظت کند. اهلی کردن گوسفندها و هزاران نسل طی تماس با انسان موجب تقویت این صفات در گوسفندها شده است. اهلی کردن گوسفندها و همچنین غیر تهاجمی بودن و ذات مطیع این حیوان، موجب سهولت در پرورش گوسفند توسط انسان شده است. گوسفندها از اولین حیواناتی بودند که توسط انسان اهلی شدند.

حواس گوسفند ها
حواس ابزاری است که حیوانات برای تعامل با محیط خود از آنها استفاده می کنند. گوسفندها و سایر حیوانات دارای 5 حس اصلی بینایی، شنوایی، بویایی، چشایی و لامسه هستند. به عنوان یک حیوان شکار شونده، گوسفندها برای حفظ بقای خود باید حواسی قوی داشته باشند.
حس بینایی گوسفند
گوسفندها به شدت به بینایی خود وابسته هستند. دانشمندان علم رفتارشناسی بر این باورند که کارایی و ساختار چشم گوسفندها متناسب با ماهیت شکار (طعمه) بودن آنها طراحی شده است. مردمک چشم گوسفندها بزرگ و مستطیل شکل است. به دلیل محل قرار گیری چشم، گوسفندها میدان دید وسیعی دارند و تنها با حرکت جزئی سر می توانند محیط اطراف خود را ببینند. میدان دید آنها 191 تا 306 درجه است و به میزان پشم صورتشان بستگی دارد. اما گوسفندها به ویژه زمانی که در حال حرکت هستند و سر خود را بالا می گیرند، درک ضعیفی نسبت به پیرامون خود دارند. به همین دلیل است که اغلب برای بررسی دقیق تر چیزی، متوقف می شوند. بررسی جزئیات برای گوسفندها مشکل است. به طور مثال آنها در تشخیص فاصله و فضای بین دریچه ها تا حد زیادی دچار مشکل می شوند. در اغلب مواقع آنها از سایه و تضاد بین سایه روشن دوری می کنند. گوسفندها تمایل ندارند در محیط هایی که نمی توانند در آنجا بینایی کافی داشته باشند، قرار گیرند. سالها همه بر این باور بوده اند که گوسفندها و سایر دام ها توانایی درک رنگ ها را ندارند. اما اکنون توانایی آنها در تشخیص تفاوت میان رنگ ها اثبات شده است، اما با این حال درک آنها از رنگ ها مانند انسان نیست.
حس شنوایی گوسفند
گوسفندها از قدرت شنوایی بالایی برخوردار هستند. آنها می توانند صدا را در گوش خود تقویت کرده و پس از آن بشنوند. گوسفندها از صدای بلند مانند فریاد زدن و پارس کردن سگ ها می ترسند. در پاسخ به صداهای بلند و غیر طبیعی، گوسفندها عصبی می شوند و مدیریت آنها دشوار می گردد. دلیل این واکنش آنها آزاد شدن هورمورن های مرتبط با استرس است. برای کاهش استرس دامدار باید با صدای آرام صحبت کند.
حس بویایی گوسفند
گوسفندها دارای حس بویایی قوی هستند. سیستم بویایی در گوسفندها از انسان پیشرفته تر است. گوسفندها بوی شکارچیان را متوجه می شوند. حس بویایی به قوچ ها کمک می کند تا میش ها را در فصل تولیدمثل پیدا کنند و به میش ها در پیدا کردن بره های خود کمک می کنند. گوسفندها از حس بویایی خود برای یافتن آب و تشخیص خوراک و گیاهان مختلف استفاده می کنند. گوسفندها اغلب در جهت وزش باد حرکت می کنند. بنابراین می توانند از حس بویایی خود استفاده کنند.
حس لامسه گوسفند
از آنجایی که بیشتر سطح بدن گوسفندها از پشم یا موی خشن پوشیده شده است، تنها لب و دهان (و احتمالا گوش ها) می توانند حس لامسه را بهتر درک کنند. به همین دلیل سیم های برق حصار را در ارتفاع بینی گوسفندها نصب می کنند. حس لامسه در تعامل میان حیوانات دارای اهمیت است. بره ها به دنبال تماس بدنی با مادر خود هستند و میش ها از طریق روش های مختلفی به این رفتار پاسخ نشان می دهند.

حس چشایی گوسفند ها
گوسفندها توانایی تشخیص خوراک های مختلف را دارند و تشخیص مزه ها ممکن است در این رفتار نقش داشته باشد. هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد گوسفندها می توانند در صورت ارائه انواع مواد خوراکی، میان تغذیه مورد استفاده خود تعادل ایجاد نمایند. با این حال ممکن است آنها قادر به جستجوی گیاهانی باشند که باعث می شود احساس بهتری داشته باشند.
رفتار طبیعی گوسفند ها
تغییر در رفتار طبیعی حیوان می تواند علائم اولیه بیماری باشد. از بارزترین این موارد می توان به غریزه زندگی در گله اشاره کرد. گوسفند یا بره ای که از گله جدا شده باشد احتمالا علائم اولیه بیماری را نشان می دهد (مگر حیوان گم شده باشد). حتی باید گوسفندهایی که در آخر گله حرکت می کنند، مخصوصا اگر پیش از این جزو گوسفندهایی که در جلو گله حرکت می کردند باشد، باید مورد بررسی قرار گیرند.
اشتهای گوسفند
اشتها نیز جزو شاخص های مهم سلامتی است. گوسفندهای سالم، رفتار جویدن و نشخوار را به خوبی انجام می دهند. آنها ساعت ها در روز مشغول جویدن نشخوار خود هستند. گوسفندهای سالم مشتاق غذا خوردن هستند. آنها اغلب مواقع گرسنه هستند و در صورت عدم نظارت بر تغذیه، پرخوری می کنند. گوسفندها در انتظار غذا سرو صدا می کنند و در زمان خوراک دهی به سرعت به آخور نزدیک می شوند. کاهش اشتها از جمله نشانه های رایجی است که توسط حیوان بیمار نشان داده می شود. در عین حال، خوراک یک محرک قوی در پرورش گوسفند است. در کنار یک سگ گله خوب، یک سطل از کنسانتره معمولا بهترین روش برای جمع آوری و جابه جایی گوسفندها است. تغذیه تکمیلی به رفتار دوستانه و آرام گوسفندها کمک می کند.
گوسقندها حدود 50 درصد از وقت خود را صرف خوابیدن می کنند. اما ممکن است در مواقع دیگر نیز دراز بکشند و استراحت کنند و پس از بلند شدن اغلب عمل دفع ادرار و مدفوع را انجام می دهند. گوسفندهایی که تمایلی به بلند شدن ندارند و مدت زیادی دراز کشیده اند احتمالا دچار درد و مشکل هستند. گوسفندهایی که نمی توانند استراحت کنند نیز دچار استرس هستند. دندان قروچه یکی دیگر از علائم رایج وجود درد در گوسفندها است.
بازیگوشی بره ها
بره هایی که تمام مدت سروصدا می کنند، احتمالا گرسنه هستند و به میزان کافی خوراک مصرف نکرده اند. بره های سالم معمولا در هنگام بلند شدن کش و قوس می آیند ولی بره های بیمار به شکل خمیده می ایستند. بره های سالم معمولا 6 تا 12 ساعت در روز می خوابند. بره ها برای استراحت اغلب به دنبال مادر خود هستند تا در کنار او استراحت کنند. بره های سالم معمولا بسیار فعال هستند و بازی گروهی در آنها بسیار متداول است و علاقه زیادی به بالا رفتن دارند و به طور طبیعی نسبت به پیرامون خود کنجکاو هستند. این کنجکاوی در برخی مواقع می تواند موجب بروز حوادث شود. هر چه سن بره ها افزایش پیدا می کند، وقت کمتری را با مادر خود می گذرانند و بیشتر با بره های دیگر مشغول بازی هستند و زمان بیشتری را برای تغذیه صرف می کنند. بازی کردن بره ها پس از 4 ماهگی کاهش می یابد.
رفتارشناسی گوسفند ، مراقبت از قوچ ها
گوسفندها به طور کلی موجودات غیر تهاجمی هستند. اما این قانون در مورد قوچ ها (نرهای اخته نشده) به ویژه در فصل جفت گیری صدق نمی کند. قوچ ها می توانند بسیار پرخاشگر بوده و حتی می توانند باعث بروز صدمات جدی به افراد شوند. قوچ ها حتی اگر رفتار دوستانه ای داشته باشند یا به صورت حیوان خانگی نگهداری شوند باز هم نباید به رفتار آنها اطمینان داشت. مهم است بدانید قوچ ها کجا ایستاده اند و هرگز به آنها پشت نکنید. از آنجایی که کنترل قوچ های تهاجمی دشوار است، بهتر است قوچ هایی که به شدت تهاجمی هستند از گله حذف شوند. شاخ به شاخ زدن در گوسفندها امری طبیعی است و در فصل جفت گیری این رفتار در قوچ ها بیشتر است. این حرکات موجب نشان دادن شکل فیزیکی بدن و تسلط قوچ ها در گله است. برای جلوگیری از اینکه قوچ ها این رفتار را به صورت تهاجمی انجام دهند بهتر است از نوازش و خاراندن سر آنها جلوگیری شود. به طور کلی قوچ ها شما را فردی از گله می دانند و تلاش می کنند بر شما مسلط شوند.
تنها زمانی که میش ها ممکن است رفتار تهاجمی داشته باشند، پس از بره زایی است و این رفتار را برای محافظت از بره های خود انجام می دهند.

منبع: واحد تحقیق و توسعه مجتمع صنایع تبدیلی دستچین عالی
مشاهده قیمت خوراک دام و خرید خوراک دام از کارخانه تولید خوراک دام دستچین عالی
خوراک دام سبک: کنسانتره گوسفند پرواری ، کنسانتره عمومی گوسفند ، کنسانتره میش شیرده ، کنسانتره میش آبستن سنگین ، کنسانتره فلاشینگ گوسفند ، کنسانتره استارتر بره و بزغاله
خوراک دام سنگین: انواع کنسانتره گاو شیری ، کنسانتره گاو انتظار زایش (گاو آبستن) ، کنسانتره تلیسه (گاو غیرشیری) ، کنسانتره گاو خشک ، کنسانتره گوساله پرواری ، کنسانتره استارتر گوساله
فیلم کوتاه از فرآیند تولید در کارخانه خوراک دام دستچین
1- مواد اولیه (جو، ذرت، کنجاله های سویا، کلزا، آفتابگردان، سبوس گندم) وارد کارخانه خوراک دام شده، مواد اولیه پس از بازدید و در صورت لزوم کنترل کیفیت آزمایشگاه تخلیه می گردند. 2- چنانچه ضایعاتی در مواد اولیه وجود داشته باشد جداسازی می گردند. 3- نهاده ها آسیاب شده و به ذرات ریز متناسب با تغذیه دام هدف تبدیل می شوند. مجموعه مواد اولیه شامل غلات و کنجاله های آسیاب شده وارد میکسر می شوند. همزمان ریز مغذی های خاص که بطور طبیعی در نهاده ها وجود ندارند به ترکیب افزوده می گردند. مواد به طور یکنواخت و همگن با یکدیگر مخلوط می شوند. 4- مواد مخلوط شده وارد دستگاه کاندیشنر می شوند. ملاس چغندر برای خوش خوراک شدن و چسبندگی ذرات به مخلوط اضافه می گردد. همزمان تزریق بخار به منظور میکروب زدایی، پخت و تسهیل هضم خوراک در دستگاه گوارش دام انجام می گردد. 5- محصول نهایی در دستگاه پلت ساز تحت فشار بالا قرار می گیرد. طی این فرآیند مواد به کنسانتره پلت (توده های فشرده فشنگی) تبدیل می شوند. 6- دانه های پلت به مدت معینی تحت جریان شدید هوا قرار می گیرند. در این فرآیند دانه های پلت رطوبت خود را از دست داده، خشک و خنک می گردند. 7- انتقال به سیلوهای نگهداری و بارگیری به مقصد مراکز مصرف.
فیلم کوتاه در باره کالبد شکافی گوسفند و تشخیص علت مرگ گوسفند
در این ویدیو کالبد شکافی گوسفند انجام می گیرد تا علت مرگ گوسفند مشخص شود. زیاده روی در خوردن دانه های غلات (در این ویدیو دانه های گندم) و سپس نفخ شکم گوسفند، باعث مرگ گوسفند شده است. علت های شایع نفخ شکم گوسفند عبارتند از: تغذیه گوسفند با علوفه سبز تازه به خصوص شبدر ، یونجه و ….. به مقدار بیش از اندازه ( پرخوری گوسفند )، تغذیه گوسفند با دانه های غلات مانند جو ، ذرت ، گندم و ….. به مقدار بیش از اندازه و بدون رعایت دوره عادت پذیری گوسفند، تغذیه گوسفند با کنسانتره حاوی مقدار بالای غلات مانند جو، ذرت، گندم و … به مقدار بیش از اندازه و بدون رعایت دوره عادت پذیری، …..
فیلم کوتاه از یک مزرعه پرورش گوسفند مدرن صنعتی
فیلم آموزشی نمونه یک مزرعه پرورش گوسفند مدرن و صنعتی که تا حدود زیادی راه و رسم پرورش گوسفند در دنیای صنعتی امروز را به علاقه مندان به پرورش گوسفند نشان می دهد. دراین فیلم با خوراک دهی در یک واحد صنعتی، شیردهی به بره به روش تغذیه خزشی ، از شیر گرفتن بره ، دوره جایگزینی شیر با خوراک خشک و جمع آوری کود به روش صنعتی آشنا شوید.
فیلم کوتاه از یک مزرعه پرورش گوسفند در یک روستا در انگلستان
اطمینان یافتن از تولد بره های سالم به بهبود اقتصاد دامداری کمک می کند. در این فیلم کارگر مزرعه به محض ظاهر شدن علائم زایمان گوسفند اقدامات کمکی جهت تسهیل زایش گوسفند را آغاز می کند. بدین ترتیب از سالم به دنیا آمدن بره ها اطمینان حاصل می شود. وی پس از زایمان گوسفند نیز سایر اقدامات حیاتی لازم را برای حفظ بره تازه به دنیا آمده انجام می دهد.
فیلم کوتاه معرفی گوسفند نژاد رومانف
گوسفند رومانف در اصل متعلق به دره ولگا واقع در شمال غرب مسکو در روسیه است، میش رومانف می تواند در هر فصلی از سال بره زایی داشته و چهار، پنج و حتی شش قلوزایی داشته باشد.
فیلم کوتاه معرفی گوسفند نژاد شاروله
یکی از سودزاترین و راحت ترین نژادها برای پرورش گوسفند ، پرورش گوسفند شاروله است که مبدأ اولیه آن کشور فرانسه بوده است. گوسفند نر شاروله به طور متوسط ۱۳۰ کیلوگرم گوسفند ماده شاروله تا ۹۰ کیلوگرم وزن دارد.
فیلم کوتاه معرفی گوسفند نژاد سافولک
پرورش گوسفند نژاد سافولک از محبوبیت زیادی برخوردار است. علت آن رشد سریع و افزایش وزن نسبتاً ناگهانی آن است. نسبت زیادی از وعده غذای گوسفند سافولک به بافت پروتئینی و تولید گوشت تبدیل می شود. در تولید مثل گوسفند سافولک هم نسبتاً فعال هستند و لذا پرورش گوسفند سافولک در اروپا و آمریکا بسیار متداول است.
فیلم کوتاه معرفی بز نژاد سانن
شناخت بز سانن و بز آلپاین از نظر ظاهری در این ویدیوی آموزشی کوتاه می تواند به افرادی که برای اولین بار به موضوع پرورش بز سانن و پرورش بز آلپاین فکر می کنند کمک کند.
فیلم کوتاه معرفی بز نژاد آلپاین
بز آلپاین ، نژادی با جثه نسبتاً بزرگ هستند. مقدار تولید شیر بز آلپاین بالاست و از این نظر شهرت دارند. زایمان بز آلپاین فصلی و در هر بار زایش از یک تا چهار بزغاله به دنیا می آورد. این ویدیوی آموزشی کوتاه می تواند به افرادی که برای اولین بار به موضوع پرورش بز آلپاین فکر می کنند کمک کند.
فیلم کوتاه در باره پرورش گوسفند در کشور پرجمعیت هندوستان
پرورش گوسفند در کشور جهان سومی هندوستان از رونق بسیار زیادی برخوردار است. در هند کشاورزی به صورت وسیعی رواج دارد و قیمت علوفه مورد نیاز نیز پائین است. بازار پرمصرف گوشت برای تأمین نیاز غذایی جمعیت زیاد باعث شده است تا پرواربندی گوسفند در تمام نواحی آن پر رونق و سودزا باشد. در این کشور گوسفند با تغذیه مناسب 40 تا 50 کیلوگرم وزن خود را طی مدت 10 تا 12 ماه به دست می آورد. گوسفند زنده تقریباً نصف قیمت گوسفند ذبح شده تمام می شود و هر گوسفند تقریباً به 2 کیلوگرم خوراک نیاز دارد. رسیدگی منظم و برنامه ریزی و هزینه مناسب، سود زیادی را برای پرورش دهندگان گوسفند در کشور هند به همراه دارد.
فیلم چگونگی تولید سیلاژ ذرت بسته بندی
ذرت علوفه ای بسته بندی و عمل آوری شده یا سیلوی ذرت تخمیر شده یکی از اصلی ترین اجزای تشکیل دهنده خوراک دام در دامداری ها و گاوداری ها و مراکز پرورش گاو شیری است. در این ویدیوی آموزشی با چگونگی تولید سیلوی ذرت بسته بندی شده به صورت استاندارد آشنا می شوید.
فیلم خلاصه شده از جمع آوری ذرت علوفه ای تا عمل آوری سیلاژ ذرت
فرآیند جمع آوری ذرت علوفه ای ، فشرده سازی ذرت علوفه ای و پوشاندن سیلاژ ذرت.
فیلم عمل آوری سیلاژ ذرت
عمل آوری سیلاژ ذرت علوفه ای شامل مراحل برداشت ذرت علوفه ای ، حمل ذرت علوفه ای ، فشرده سازی ذرت علوفه ای ، سیلو کردن ذرت علوفه ای.