تنظیم جیره دام راه دفاع در برابر تب شیر

تب شیر بالینی در گاوداری و مشکلات ناشی از آن

امروزه به دلیل بهبود تغذیه، تنظیم جیره دام و مدیریت گاوهای خشک ، تب شیر بالینی در دامداری ها به اندازه سالیان گذشته متداول نیست ولی مشکلات ناشی از تب شیر تحت بالینی هنوز گریبانگیر بسیاری از گاوداری ها می باشد و  غالبا گاوداران هزینه های ناشی از آن را درک نمی کنند.

گاوهای دچار تب شیر تحت بالینی، علائم قابل توجهی ندارند ولی مصرف خوراک و حرکات شکمبه و روده در آنها کاهش می یابد و بیشتر در معرض بیماریهای متابولیکی و عفونی قرار می گیرند و البته تولید شیر در آنها نیز کاهش می یابد که نشانه ای از این است که تنظیم جیره دام باید تحت نظارت بیشتری قرار داشته باشد.

در تب شیر که با عنوان هایپو کلسمی قبل از زایش یا فلج زایمان شناخته می شود، کلسیم خون پائین می باشد. به طور متوسط ۵ درصد گاوها تب شیر بالینی (کلسیم خون کمتر از ۵ میلی گرم در دسی لیتر) را تجربه می کنند. وقتی سطح کلسیم خون پائین می باشد، عملکرد اعصاب و ماهیچه کاهش یافته و گاو زمین گیر شده و باید با کلسیم داخل وریدی درمان شود.

برآورد شده است که به ازای هر گاو دارای تب شیر بالینی، احتمالاً ۱۰ گاو با کلسیم خون بین ۵ و ۸ میلی گرم در دسی لیتر وجود دارد. تحقیق موسسه ملی سلامت دام که در سال ۲۰۰۲ روی ۱۴۶۲ رأس گاو انجام شد، تعیین کرد که ۵۰ درصد گاوهای بالغ و ۲۵ درصد تلیسه های شکم اول، طی ۴۸ ساعت پس از تولد، تب شیر بالینی داشتند.

تب شیر تحت بالینی غالبا در تمام هفته اول شیردهی گاو ادامه دارد. هرچند که هر یک مورد تب شیر تحت بالینی حدود ۴۰ درصد یک مورد بالینی هزینه دارد ولی محققان دانشگاه ویسکانسین آمریکا برآورد کردند که در سطح گله، تب شیر تحت بالینی حدود ۴ برابر بیش از تب شیر بالینی هزینه درپی دارد.

تب شیر تحت بالینی، مصرف خوراک و نشخوار را کاهش می دهد و کتوز تحت بالینی را زیاد می کند. در مطالعه انجمن ملی سلامت دام، گاوهایی که دچار تب شیر تحت بالینی بودند، NEFA (اسیدهای چرب غیر استریفه) سرمی بالاتری داشتند که نشان می دهد از بیشتر ذخایر چربی بدن خود، احتمالا به دلیل مصرف خوراک پائین تر، استفاده می کردند. انقباضات ضعیف ماهیچه های شکمبه و شیردان، همراه با مصرف خوراک پائین تر، شیوع جابجایی شیردان را افزایش می دهد.

تب شیر تحت بالینی همچنین متریت، جفت ماندگی، سخت زائی و افتادگی رحم را افزایش می دهد که همه اینها تأثیر منفی بر آبستنی مجدد گاو دارند. اول از همه، تب شیر تحت بالینی عملکرد ماهیچه های صاف را مختل می کند. همچنین، این گاوها در روز زایش ۵ تا ۷ برابر کورتیزول بالاتری داشتند. (معمولا کورتیزول در روز زایش ۳ تا ۴ برابر افزایش می یابد). کورتیزول بالاتر، افت ایمنی طی چند روز اول شیردهی را بیشتر می کند. به علاوه سلول های ایمنی که حاوی کلسیم ناکافی هستند نیز فعال نمی شوند. مطالعه اخیر در دانشگاه فلوریدا تعیین کرد که به ازای هر یک میلی گرم در دسی لیتر بهبود در کلسیم سرم، خطر متریت تا ۲۲ درصد کاهش یافت.

ورم پستان در گاوهای مبتلا به تب شیر تحت بالینی، شایع تر است زیرا عملکرد ایمنی کاهش یافته و سطح کلسیم پائین که عملکرد ماهیچه ها را کاهش می دهد، باعث می شود ماهیچه های اسفنکتر سرپستانک نیز به خوبی عمل نکنند و سرپستانک را بیشتر در معرض عفونت قرار می دهد. همچنین گاوهای با سطح کلسیم خون پائین، بیشتر تمایل به خوابیدن دارند که احتمالا قرارگیری انتهای سرپستانک در معرض باکتری ها را افزایش می دهد.

از دست دادن شدید کلسیم در زمان زایش گاو لزوم تنظیم جیره دام را آشکار می کند

هنگام زایش، گاوها با افزایش نیاز به کلسیم برای ساخت آغوز و شیر مواجه هستند. تب شیر وقتی روی می دهد که گاوها کلسیم کافی از استخوان های خود و جیره برای جایگزین کردن کلسیم در شیر دریافت نمی کنند. هورمون ها به طور طبیعی برای فراخوانی کلسیم از استخوان های گاو و برای بهبود بازده جذب جیره ای کلسیم در زمان زایش، عمل می کنند. این امر، کلسیم خون را در حد 9 تا 10 میلی گرم در دسی لیتر حفظ می کند. متاسفانه، عملکرد این هورمون ها، وقتی جیره های با کاتیون بیشتر نسبت به آنیون تغذیه می گردد، مهار می شود. این مسئله خون را قلیایی می کند و PH آن را افزایش می دهد. اضافه کردن آنیون های آماده به جیره می تواند PH خون را کاهش دهد (اسیدی تر) و مشکل را برطرف کند.

پتاسیم بالا می تواند توانایی گاو برای جذب منیزیم از شکمبه را کاهش دهد. سطح طبیعی منیزیم خون، ۱.۸ تا ۲.۴ میلی گرم در دسی لیتر در گاوها می باشد. منیزیم پائین خون (کمتر از ۱.۵ میلی گرم در دسی لیتر)، توانایی گاو جهت تشخیص سطح پائین کلسیم خون را باکاهش ترشح هورمون و حساسیت، مختل می کند. این مسئله، فراخوانی کلسیم و جذب آن را بیشتر کاهش می دهد و اهمیت تغییر و تنظیم جیره دام را بیشتر از گذشته نشان می دهد.

تنظیم جیره دام شیوع تب شیر را کاهش می دهد

هرچند احتمالا روی جیره و مدیریت گاو خشک جهت کنترل تب شیر بالینی کار کرده اید، لازم است یک گام جلوتر رفته تا به طور موفقیت آمیزی، تب شیر تحت بالینی را کنترل کنید. تغذیه مناسب، تنظیم جیره دام به طور صحیح و مراقبت مناسب از گاو خشک، شیوع را از ۵۰ درصد گاوهای بالغ به ۲۵ درصد کاهش می دهد.

راهکارهای قبل از زایش برای کاهش تب شیر تحت بالینی، مشابه راهکارهای پیشگیری از تب شیر بالینی می باشد. این راهکارها شامل بهبود آسایش گاو و بهبود مصرف ماده خشک از طریق تنظیم جیره دام ، کاهش پتاسیم جیره (کمتر از 1.3 درصد ماده خشک) و افزایش منیزیم جیره (0.4 ماده خشک) می باشد. ارقام زیر در جیره باید حفظ شود: کلسیم در 0.85 تا 1 درصد ماده خشک، فسفر در 0.25 تا 0.35 ماده خشک، سدیم 0.1 تا 0.15 درصد ماده خشک و گوگرد در سطح 0.25 تا 0.35 ماده خشک. یک منبع کلریدی خوش خوراک نیز باید در جیره قرار گیرد تا PH ادرار در حد 6.2 تا 6.8 برای گاوهای هلشتاین و 5.8 تا 6.3 برای گاوهای جرسی باقی بماند.

توصیه شده است تا پتاسیم جیره تا حد ممکن پائین نگه داشته شود و کلر جیره باید 0.5 واحد درصد کمتر از پتاسیم جیره باشد. بنابراین، اگر سطح پتاسیم جیره در حد 1.3 درصد ماده خشک باشد، کلر جیره باید حدود 0.8 درصد ماده خشک باشد. سنجش PH ادرار بعد از دو روز استفاده از جیره، ضروری است تا اگر لازم است کلر جیره بیشتر افزایش یابد تا ادرار را به حد کافی اسیدی کند.

تلاش کنید تا علوفه با پتاسیم پائین جهت استفاده در جیره پیدا کنید و پتاسیم جیره را کمتر از ۱.۳ درصد ماده خشک نگه دارید. سیلاژ یونجه را در جیره گاو خشک به دلیل میزان پتاسیم بالاتر و متغیرتر آن، کاهش داده یا حذف کنید. اگر پتاسیم جیره ۲ درصد است، کلر جیره باید ۱.۵ درصد باشد تا به اسیدی شدن کافی دست پیدا کرد ولی این سطح کلر بالا، مطلوب نیست زیرا ممکن است مصرف ماده خشک را کاهش دهد.

گاوهایی که قبل از زایش کمتر خوراک می خورند، معمولا بعد از زایش نیز کمتر می خورند که باعث می شود دریافت کل مواد مغذی (شامل کلسیم) کم شود و عملکرد شکمبه دچار اختلال خواهد شد. بنابر این، مصرف ماده خشک را با مدیریت صحیح گاو خشک، آسایش گاو و  تنظیم جیره دام به طور صحیح، بهبود دهید. یکی از جیره های موفق گاوهای خشک شامل سیلاژ ذرت (۵.۸ تا ۶.۸ کیلوگرم ماده خشک)، علوفه یا کاه با پتاسیم پائین (۱.۸ تا ۲.۷ کیلوگرم ماده خشک) و ۲.۷ تا ۳.۱ کیلوگرم کنسانتره است.

برای کنترل تب شیر علاوه بر تنظیم جیره دام ساختمان و تأسیسات یک اولویت مهم است

توصیه های اخیر دانشگاه ویسکانسین را در نظر بگیرید. از تراکم بیش از حد بهاربند انتظار زایش اجتناب کنید و آن را به اندازه 140 درصد برای میانگین سه هفته ای در نظر بگیرید. برای مثال، اگر گاوها سه هفته را در بهاربند انتظار زایش سپری می کنند و 20 زایش در هفته وجود دارد، بهاربند باید حداقل 84 جایگاه داشته باشد (84=140%x60).

حداقل ۷۵ سانتیمتر فضای آخور به ازای هر گاو را حفظ کنید. از جا به جایی انفرادی گاوها اجتناب کنید، بلکه ۳ تا ۵ گاو را همزمان منتقل کنید تا تنش اجتماعی کاهش یابد. در بستر فشرده، حداقل ۹ متر مربع فضا به ازای هر گاو باید باشد. مدت زمانی که گاو در جایگاه انفرادی زایش می ماند را به حداقل برسانید.

افزایش تماس های تلفنی با متخصص تغذیه در مورد تب شیر و سایر مشکلات متابولیکی بعد از تعداد زایش بیش از حد معمول، رایج است. چرا؟ غالبا، به دلیل اینکه گاوها در بهاربند انتظار زایش تحت تراکم بالا بودند بنابر این به خوبی خوراک نخورده اند. به یاد داشته باشید که از گاوهای انتظار زایش حتی بهتر از گاوهای شیرده باید مراقبت کرد تا از شیردهی خوب، اطمینان یافت.

خوراک دام سنگین: انواع کنسانتره گاو شیری ، کنسانتره گاو انتظار زایش (گاو آبستن) ، کنسانتره تلیسه (گاو غیرشیری) ، کنسانتره گاو خشک ، کنسانتره گوساله پرواری ، کنسانتره استارتر گوساله

خوراک دام سبک: کنسانتره گوسفند پرواری ، کنسانتره عمومی گوسفند ، کنسانتره میش شیرده ، کنسانتره میش آبستن سنگین ، کنسانتره فلاشینگ گوسفند ، کنسانتره استارتر بره و بزغاله

برای مشاهده قیمت خوراک دام و خرید خوراک دام از کارخانه تولید خوراک دام (اینجا کلیک کنید)

منبع: نشریه صنعت گاو شیری ، هوردز دیری من (شرکت تعاونی وحدت)

فیلم کوتاه از فرآیند تولید در کارخانه خوراک دام دستچین

1- مواد اولیه (جو، ذرت، کنجاله های سویا، کلزا، آفتابگردان، سبوس گندم) وارد کارخانه خوراک دام شده، مواد اولیه پس از بازدید و در صورت لزوم کنترل کیفیت آزمایشگاه تخلیه می گردند. 2- چنانچه ضایعاتی در مواد اولیه وجود داشته باشد جداسازی می گردند. 3- نهاده ها آسیاب شده و به ذرات ریز متناسب با تغذیه دام هدف تبدیل می شوند. مجموعه مواد اولیه شامل غلات و کنجاله های آسیاب شده وارد میکسر می شوند. همزمان ریز مغذی های خاص که بطور طبیعی در نهاده ها وجود ندارند به ترکیب افزوده می گردند. مواد به طور یکنواخت و همگن با یکدیگر مخلوط می شوند. 4- مواد مخلوط شده وارد دستگاه کاندیشنر می شوند. ملاس چغندر برای خوش خوراک شدن و چسبندگی ذرات به مخلوط اضافه می گردد. همزمان تزریق بخار به منظور میکروب زدایی، پخت و تسهیل هضم خوراک در دستگاه گوارش دام  انجام می گردد. 5- محصول نهایی در دستگاه پلت ساز تحت فشار بالا قرار می گیرد. طی این فرآیند مواد به کنسانتره پلت (توده های فشرده فشنگی) تبدیل می شوند. 6- دانه های پلت به مدت معینی تحت جریان شدید هوا قرار می گیرند. در این فرآیند دانه های پلت رطوبت خود را از دست داده، خشک و خنک می گردند. 7- انتقال به سیلوهای نگهداری و بارگیری به مقصد مراکز مصرف.

فیلم کمک به درمان گاو تازه زا که به علت کمبود کلسیم زمین گیر شده است

همزمان با زایمان گاو شیری، حیوان با مشکلات زیادی مواجه می شود که کمبود کلسیم گاو برای تولید شیر یکی از بزرگترین آنها می باشد. به منظور تأمین کلسیم مورد نیاز در پستان برای تولید آغوز، گاوها باید حداقل دو برابر کلسیمی که برای رشد در اختیار جنین قرار می دهند را از طریق آزادسازی اضافی کلسیم ذخیره شده در استخوان و دریافت اضافی از طریق جیره جذب کنند. گاودار باید بداند که با آغاز شیردهی و تنها طی یک ساعت نیاز گاوها به کلسیم بالا می رود و ممکن است به آنها شوک وارد شود و در نتیجه گاو شیری عملکرد ماهیچه ای و اسکلتی خود را از دست می دهد.

فیلم در باره چگونگی کنترل نفخ شکم گوساله و گاو

شما باید کاملاً در جهت کاهش عوامل ایجاد نفخ شکمبه ای تلاش کنید. چرای گاو با شبدر یا یونجه تازه باعث بروز نفخ شکم گاو از بهار تا پائیز می شود. نفخ در گوساله هایی که شکمبه آنها کامل رشد نکرده است رایج تر است زیرا دوازدهه آنها در اثر گاز یا مایعات متورم می شود. کلیپ آموزشی جهت کنترل نفخ شکم گوساله و پیشگیری از تلف شدن گوساله در فرآیند پرورش گوساله. لطفاً با نظرات خود از ما حمایت کرده و سبب دلگرمی ما شوید.

فیلم کوتاه از یک گاوداری تمام اتوماتیک در کشور آمریکا

در این بازدید با قسمتهای مختلف یک گاوداری تمام اتوماتیک شامل شیردوشی تمام اتوماتیک، حمل شیر، محل استراحت گاوهای شیرده و تغذیه گاو شیرده آشنا شوید.

فیلم یک گاوداری متوسط شیری در کشور هلند

این فیلم قسمتهای مختلف یک گاوداری شامل بهاربندها، گوساله دانی، انبار سیلوی ذرت و سایر قسمتهای یک گاوداری متوسط شیری را به تصویر کشیده است.

فیلم مراحل شیردوشی در گاوداری صنعتی

در این ویدیو با مراحل شیردوشی در گاوداری صنعتی شامل: ضدعفونی پستان گاو قبل از دوشش ، دوشیدن مکانیزه گاو ، تمیز کردن پستان گاو بعد از دوشش و … آشنا می شوید.

فیلم آشنایی با علائم ظاهری ورم پستان گاو شیری

علائم ظاهری ورم پستان در شرایطی که آلودگی همه پستان ها را درگیر نکرده و در تمامی مجاری منتشر نشده باشد چیست و در این صورت چه مراحلی برای درمان گاو مبتلا به ورم پستان باید طی شود؟

فیلم آموزشی در باره ابتلا به ورم پستان گاو شیری

یکی از مشکلاتی که اغلب افرادی که به پرورش گاو شیری اشتغال دارند مشکل بیماری ورم پستان در گاو شیری می باشد. در این ویدیوی کوتاه آموزشی با مکانیسم ابتلا به ورم پستان در گاو شیری آشنا شوید.

فیلم آموزشی تشخیص و درمان ورم پستان در گاو شیری

در این ویدیوی آموزشی با چگونگی تشخیص ورم پستان گاو شیری و همچنین با نحوه درمان ورم پستان گاو شیری در یک واحد پرورش گاو شیری آشنا شوید.

فیلم آموزشی شاخ سوزی گوساله

فیلم آموزشی شاخ سوزی گوساله تلاشی برای کمک به مدیریت بهتر گاوداری است. شاخ سوزی یک عمل ضروری برای ایمنی انسان و حیوان از سوی انجمن دامپزشکی شناخته شده است.

فیلم آموزشی خارج کردن میخ از سم گاو

در یک مزرعه پرورش گاو شیری ممکن است با مواردی همچون فرو رفتن میخ به سم گاو شیری روبرو شوید. در آن صورت باید هر چه زودتر اقدام به خارج کردن میخ از سم گاو کنید تا دچار عفونت سم نشود. در این ویدیوی آموزشی ساده و کوتاه با چگونگی خارج کردن میخ از سم گاو آشنا می شوید.

فیلم سم چینی گاو

سم چینی منظم در دامداری ها در کنار رعایت بهداشت عمومی دامداری راهکار مؤثری برای کنترل درماتیت انگشتی و جلوگیری از لنگش در گاوداری ها و فارم های پرورشی است.

فیلم عمل آوری سیلاژ ذرت

عمل آوری سیلاژ ذرت علوفه ای شامل مراحل برداشت ذرت علوفه ای ، حمل ذرت علوفه ای ، فشرده سازی ذرت علوفه ای ، سیلو کردن ذرت علوفه ای.

فیلم خلاصه شده از جمع آوری ذرت علوفه ای تا عمل آوری سیلاژ ذرت

فرآیند جمع آوری ذرت علوفه ای ، فشرده سازی ذرت علوفه ای و پوشاندن سیلاژ ذرت.

فیلم چگونگی تولید سیلاژ ذرت بسته بندی

ذرت علوفه ای بسته بندی و عمل آوری شده یا سیلوی ذرت تخمیر شده یکی از اصلی ترین اجزای تشکیل دهنده خوراک دام در دامداری ها و گاوداری ها و مراکز پرورش گاو شیری است. در این ویدیوی آموزشی با چگونگی تولید سیلوی ذرت بسته بندی شده به صورت استاندارد آشنا می شوید.