کوکسیدیوز چیست؟
بیماری کوکسیدیوز گوسفند یکی از مهمترین بیماریهای اقتصادی در گوسفندان است که توسط یک انگل تک سلولی از نوع ایمریا (Emeria) ایجاد می شود و می تواند بیشتر حیوانات ازجمله پستانداران و پرندگان را مبتلا کند. عامل بیماری کوکسیدیوز، کوکسیدیا نام دارد. به استتثنای چند مورد، کوکسیدیا دارای میزبان اختصاصی است. حتی گوسفند و بز به گونه های متفاوتی از کوکسیدیا آلوده می شوند. اما هیچ یک موجب بروز بیماری در انسان نمی شود. حداقل 11 گونه متفاوت کوکسیدیا در گوسفندان آلوده شناسایی شده است و تا کنون دو مورد از آنها که قدرت بیماری زایی بالایی دارند از جمله Eimeria crandallis و Eimeria ovinoidalis شناسایی شده اند. این گونه های بیماری زا بر روی روده کوچک و بزرگ تاثیر می گذارند. تاکنون بیماری زا بودن گونه های دیگر کوکسیدیا که گوسفندان را آلوده می کنند مشخص نشده است. گوسفندان معمولا در مراحل مختلف زندگی خود در معرض کوکسیدیا قرار گرفته و اووسیت های آن ها در مدفوع گوسفند ها مشاهده می شود. با این حال بیشتر گوسفندان حتی بره ها، علائمی از این بیماری را نشان نمی دهند. زیرا در سنین پایین در بدن آنها ایمنی نسبت به کوکسیدیوز ایجاد شده است.
چرخه زندگی کوکسیدیا
کوکسیدیا دارای چرخه زندگی مستقیم است. این موضوع بدین معنی است که هیچ حیوان یا ارگانیسم دیگری در این چرخه دخیل نیست. چرخه زندگی آنها پیچیده تر از نماتدها است. مراحل زندگی کوکسیدیا مانند سایر انگل ها دارای یک مرحله زندگی آزاد (برون تنی) که خارج از بدن حیوان است و یک مرحله زندگی انگلی (درون تنی) که درون دستگاه گوارش حیوان و در هر دو بخش درون سلولی و برون سلولی وجود دارند. کوکسیدیا تولیدمثل جنسی و غیرجنسی دارند. طول چرخه زندگی آن ها 2 تا 4 هفته است و به نوع ایمریا بستگی دارد. ساختار تخم مانند کوکسیدیا را اووسیت می نامند البته نباید با اووسیت که سلول تولید مثل ماده است اشتباه گرفته شود. این اووسیت ها دارای یک دیواره ضخیم هستند که از آنها محافظت می کند و نسبت به استرس های محیطی مانند مواد ضدعفونی کننده معمولی مقاوم می باشد. با این حال آنها به وسیله حرارت (نور خورشید یا خشک شدن) یا سرمای شدید (یخ زدن) کشته می شوند. به همین دلیل مراتع برای آنها در مقابل محیط های محصور، دارای شرایط نامساعدتری هستند. با این حال تعداد کمی از اووسیت ها در مراتع می توانند پس از زمستان نیز باقی بمانند. آنها می توانند برای ماهها در خاک زنده بمانند. اگر شرایط مساعد باشد (گرما و رطوبت و اکسیژن)، اووسیت ها بالغ شده و هاگ تولید می کنند و عفونت زا می شوند. حیوانات اووسیت های عفونت زا را مصرف می کنند. هنگامی که اووسیت ها در روده حیوان میزبان شکسته شوند، تعداد زیادی انگل آزاد شده و به دیواره روده حمله می کنند. هر انگل به وسیله تولید مثل غیر جنسی رشد می کند و تعدادی برابر 100 و یا بیشتر انگل تولید می کند این سلول ها شکسته شده و به مناطق جدید از روده حمله می کنند. طی 10 تا 14 روز انگل ها به بیش از یک میلیون افزایش می یابد. در این مرحله از عفونت، بخش هایی از روده پر از انگل شده و در سلول های جنسی حیوان میزبان نیز توسعه پیدا می کند. اووسیت ها وارد مدفوع گوسفند می شود و چرخه زندگی آن ها دوباره آغاز می شود.
معمولا علائم بالینی بیماری کوکسیدیوز گوسفند تا آخر چرخه زندگی کوکسیدیا ظاهر نمی شود. در هر مرحله از این چرخه، سلول های روده مورد حمله قرار گرفته و از بین می روند و آسیب مجددی در روده ها ایجاد می کنند. آسیب به روده ها می تواند موجب آزاد شدن خون و التهاب در پوشش داخلی روده شود. در این بیماری ویلی ها که برامدگی های انگشت مانند که موجب افزایش جذب در روده ها می شود هستند نیز آسیب می بینند.
حیوانات میزبان خون، آب و پروتئین از دست داده و نمی توانند مواد مغذی را به خوبی جذب کنند. کوکسیدیوز می تواند موجب آسیب داخلی به دستگاه گوارش شود. در بعضی از حیوانات ممکن است با وجود درمان بهبود حاصل نشود و برخی از آنها نیز می میرند.
مانند سایر انگل های روده، ایمنی در بدن حیوان میزبان با قرار گرفتن تدریجی در برابر انگل مورد نظر به دست می آید. در گوسفندان ایمنی به کوکسیدیا زودتر از نماتدها به وجود می آید. با این وجود اگر قرار گرفتن در معرض کوکسیدیا، سیستم ایمنی گوسفند را تحت الشعاع قرار دهد، علائم به صورت بالینی ایجاد خواهد شد. این مورد به خصوص در بره های جوان که سیستم ایمنی آنها هنوز در حال توسعه هستند، صدق می کند. این بیماری در حیوانات بالغ کمتر است، اما آنها به عنوان مخازنی از عفونت عمل می کنند.
انتقال بیماری کوکسیدیوز گوسفند
مسیر انتقال این بیماری دهان و مدفوع است. بره ها به دلیل خوردن اووسیت کوکسیدیا، مبتلا می شوند. از جمله منابع مهم این بیماری آلودگی علوفه، کنسانتره، بستر، مرتع، غددپستانی، آب و خوراک هستند. محیط زندگی کوکسیدیا در انبارها، آغل، مناطق خشک مانند دیوارها و مراتع است. انتقال کوکسیدیوز در بره ها در شرایط هوایی گرم و مرطوب اتفاق می افتد. علائم بالینی بیماری کوکسیدیوز گوسفند اغلب در طول انتقال از فصل زمستان به بهار افزایش می یابد. شیوع این بیماری اغلب مربوط به فصل بارندگی است و تغییرات ناگهانی آب وهوا می تواند باعث شروع این بیماری شود.
در مورد تاثیر آغوز در بره های تازه متولد شده بر روی ایمنی در برابر کوکسیدیوز اختلاف نظر وجود دارد. با این حال، بره های بسیار جوان اغلب تحت تاثیر این بیماری قرار نمی گیرند. بره های 1 تا 6 ماه بیشترین خطر ابتلا به کوکسیدیوز را دارند. ولی بره های دارای سن بیشتر به دلیل تجربه عفونت های قبلی، ممکن است نسبت به بیماری مقاوم تر باشند. کوکسیدیوز ممکن است هم بره های در حال پرورش و هم بره های در حال رشد که از شیرگرفته شده اند را تحت تاثیر قرار دهد. شیوع بیماری کوکسیدیوز گوسفند اغلب در گله هایی با مدیریت نامناسب، شایع است. تراکم بیش از حد جمعیت یکی از عوامل ابتدایی مهم در ارتباط با شیوع بیماری کوکسیدیوز گوسفند است. کوکسیدیوز، اغلب با بیماری های دیگر مانند ذات الریه دیده می شود.
تشخیص بیماری کوکسیدیوز گوسفند
مانند سایر بیماری ها دو شکل کوکسیدیوز تحت بالینی (مزمن) و بالینی (حاد یا شدید) وجود دارد. کوکسیدیوز تحت بالینی اغلب مورد توجه قرار نمی گیرد، زیرا ممکن است علائم آن آشکار نباشد. عمدتاً کوکسیدیوز تحت بالینی که شایع ترین و پرهزینه ترین نوع این بیماری است، موجب کاهش عملکرد (رشد و ضریب تبدیل غذایی) بره ها می شود. کوکسیدیوز بالینی زمانی است که نشانه های بیماری ظاهر می شود. بدون درمان موثر برای این حیوانات، آسیب های جدی و مرگ رخ می دهد. تشخیص کوکسیدیوز می تواند با وجود سایر بیماری هایی که علائم و تعداد اووسیت های مدفوع مشابهی دارند، دشوار باشد. تعداد اووسیت های موجود در مدفوع گوسفند به تنهایی یک روش مناسب و قابل اطمینان برای تشخیص کوکسیدیوز در گوسفند نیست. هنگام تشخیص علائمی مانند اپیدمولوژی، علائم بالینی، تعداد اووسیت های مدفوع، پاسخ به درمان و کالبد شکافی پس از مرگ باید مورد توجه قرار گیرد.
علائم بیماری کوکسیدیوز گوسفند
هنگامی که در حیوانات جوان تحت شرایط نامناسب پرورش، مشکلات گوارشی ایجاد شود باید به وجود بیماری کوکسیدیوز در آنها شک کرد. شایع ترین علامت کوکسیدیوز اسهال است که مدفوع گوسفند در این حالت معمولاً قهوه ای و نرم است. همچنین ممکن است بوی نامطبوعی داشته باشد. مدفوع آبکی در عفونت های شدید شایع بوده و در برخی مواقع مدفوع گوسفند همراه با خون و مخاط است.
بره های مبتلا علائمی مانند بی حالی، ضعف، بی اشتهایی، دهیدراته شدن، از دست دادن وزن بدن و ضعیف شدن را نشان می دهند. ظاهر قوز کرده و ضعیف در بره هایی که دارای انگل هستند شایع است. بره ها ممکن است در دفع به دلیل پرولاپس مقعدی، دچار مشکل شوند. همچنین ممکن است دچار درد و تورم در ناحیه شکمی شوند. وجود تب در این بیماری رایج نیست، اما در بره مبتلا به انگل معمولا لایه مخاطی کم رنگ (کم خونی) می شود. عفونت های شدید ممکن است موجب مرگ شود.
تعداد اووسیت های موجود در مدفوع گوسفند می تواند به تشخیص بیماری کمک کند، اما روشی قطعی نیست. زیرا وجود ارتباط مستقیم میان شدت بیماری و تعداد اووسیت های مدفوع قطعی و همیشگی نیست. ممکن است تعداد زیادی اووسیت در مدفوع حیواناتی که تحت تاثیر بیماری قرار نگرفته باشند، مشاهده شود. درحالی که ممکن است بیماری به شکل بالینی در حیواناتی که تعداد کمتری اووسیت در مدفوع آنها وجود دارد، بروز دهد. علت دیگر آن که تعداد اووسیت ها به تنهایی نمی تواند معیاری برای بیماری باشد، این است که تمام گونه های کوکسیدیا بیماری زا نیستند. برای دقت بیشتر، آنالیز مدفوع گوسفند باید شامل تشخیص اختصاصی گونه کوکسیدیا باشد. با این حال این کار بیشتر در پروژه های تحقیقاتی صورت می گیرد. با وجود رابطه بین بیماری کوکسیدیوز بالینی و دفع اووسیت ها، هیچ آستانه ای برای درمان وجود ندارد. با این حال تعداد اووسیت مدفوع بیش از 20000 از گونه های بیماری زا، یک مشخصه کوکسیدیوز در بره ها محسوب می شود. کالبد شکافی یک روش قابل اطمینان برای تشخیص این بیماری است که بیشتر یافته های حاصل، وجود زخم و جراحت های سفید در لایه مخاطی روده را نشان می دهد. ضخیم شدن دیواره روده به علت تورم، غیر طبیعی نیست. در موارد حاد، مجاری روده حاوی خون است. خود ارگانیسم کوکسیدیا را به دلیل میکروسکوپی بودن آن نمی توان در کالبد شکافی مشاهده کرد.
منبع: واحد تحقیق و توسعه مجتمع صنایع تبدیلی دستچین عالی
مشاهده قیمت خوراک دام و خرید خوراک دام از کارخانه تولید خوراک دام دستچین عالی
خوراک دام سبک: کنسانتره گوسفند پرواری ، کنسانتره عمومی گوسفند ، کنسانتره میش شیرده ، کنسانتره میش آبستن سنگین ، کنسانتره فلاشینگ گوسفند ، کنسانتره استارتر بره و بزغاله
خوراک دام سنگین: انواع کنسانتره گاو شیری ، کنسانتره گاو انتظار زایش (گاو آبستن) ، کنسانتره تلیسه (گاو غیرشیری) ، کنسانتره گاو خشک ، کنسانتره گوساله پرواری ، کنسانتره استارتر گوساله
فیلم کوتاه از فرآیند تولید در کارخانه خوراک دام دستچین
1- مواد اولیه (جو، ذرت، کنجاله های سویا، کلزا، آفتابگردان، سبوس گندم) وارد کارخانه خوراک دام شده، مواد اولیه پس از بازدید و در صورت لزوم کنترل کیفیت آزمایشگاه تخلیه می گردند. 2- چنانچه ضایعاتی در مواد اولیه وجود داشته باشد جداسازی می گردند. 3- نهاده ها آسیاب شده و به ذرات ریز متناسب با تغذیه دام هدف تبدیل می شوند. مجموعه مواد اولیه شامل غلات و کنجاله های آسیاب شده وارد میکسر می شوند. همزمان ریز مغذی های خاص که بطور طبیعی در نهاده ها وجود ندارند به ترکیب افزوده می گردند. مواد به طور یکنواخت و همگن با یکدیگر مخلوط می شوند. 4- مواد مخلوط شده وارد دستگاه کاندیشنر می شوند. ملاس چغندر برای خوش خوراک شدن و چسبندگی ذرات به مخلوط اضافه می گردد. همزمان تزریق بخار به منظور میکروب زدایی، پخت و تسهیل هضم خوراک در دستگاه گوارش دام انجام می گردد. 5- محصول نهایی در دستگاه پلت ساز تحت فشار بالا قرار می گیرد. طی این فرآیند مواد به کنسانتره پلت (توده های فشرده فشنگی) تبدیل می شوند. 6- دانه های پلت به مدت معینی تحت جریان شدید هوا قرار می گیرند. در این فرآیند دانه های پلت رطوبت خود را از دست داده، خشک و خنک می گردند. 7- انتقال به سیلوهای نگهداری و بارگیری به مقصد مراکز مصرف.
فیلم کوتاه در باره کالبد شکافی گوسفند و تشخیص علت مرگ گوسفند
در این ویدیو کالبد شکافی گوسفند انجام می گیرد تا علت مرگ گوسفند مشخص شود. زیاده روی در خوردن دانه های غلات (در این ویدیو دانه های گندم) و سپس نفخ شکم گوسفند، باعث مرگ گوسفند شده است. علت های شایع نفخ شکم گوسفند عبارتند از: تغذیه گوسفند با علوفه سبز تازه به خصوص شبدر ، یونجه و ….. به مقدار بیش از اندازه ( پرخوری گوسفند )، تغذیه گوسفند با دانه های غلات مانند جو ، ذرت ، گندم و ….. به مقدار بیش از اندازه و بدون رعایت دوره عادت پذیری گوسفند، تغذیه گوسفند با کنسانتره حاوی مقدار بالای غلات مانند جو، ذرت، گندم و … به مقدار بیش از اندازه و بدون رعایت دوره عادت پذیری، …..
فیلم کوتاه از یک مزرعه پرورش گوسفند مدرن صنعتی
فیلم آموزشی نمونه یک مزرعه پرورش گوسفند مدرن و صنعتی که تا حدود زیادی راه و رسم پرورش گوسفند در دنیای صنعتی امروز را به علاقه مندان به پرورش گوسفند نشان می دهد. دراین فیلم با خوراک دهی در یک واحد صنعتی، شیردهی به بره به روش تغذیه خزشی ، از شیر گرفتن بره ، دوره جایگزینی شیر با خوراک خشک و جمع آوری کود به روش صنعتی آشنا شوید.
فیلم کوتاه از یک مزرعه پرورش گوسفند در یک روستا در انگلستان
اطمینان یافتن از تولد بره های سالم به بهبود اقتصاد دامداری کمک می کند. در این فیلم کارگر مزرعه به محض ظاهر شدن علائم زایمان گوسفند اقدامات کمکی جهت تسهیل زایش گوسفند را آغاز می کند. بدین ترتیب از سالم به دنیا آمدن بره ها اطمینان حاصل می شود. وی پس از زایمان گوسفند نیز سایر اقدامات حیاتی لازم را برای حفظ بره تازه به دنیا آمده انجام می دهد.
فیلم کوتاه معرفی گوسفند نژاد رومانف
گوسفند رومانف در اصل متعلق به دره ولگا واقع در شمال غرب مسکو در روسیه است، میش رومانف می تواند در هر فصلی از سال بره زایی داشته و چهار، پنج و حتی شش قلوزایی داشته باشد.
فیلم کوتاه معرفی گوسفند نژاد شاروله
یکی از سودزاترین و راحت ترین نژادها برای پرورش گوسفند ، پرورش گوسفند شاروله است که مبدأ اولیه آن کشور فرانسه بوده است. گوسفند نر شاروله به طور متوسط ۱۳۰ کیلوگرم گوسفند ماده شاروله تا ۹۰ کیلوگرم وزن دارد.
فیلم کوتاه معرفی گوسفند نژاد سافولک
پرورش گوسفند نژاد سافولک از محبوبیت زیادی برخوردار است. علت آن رشد سریع و افزایش وزن نسبتاً ناگهانی آن است. نسبت زیادی از وعده غذای گوسفند سافولک به بافت پروتئینی و تولید گوشت تبدیل می شود. در تولید مثل گوسفند سافولک هم نسبتاً فعال هستند و لذا پرورش گوسفند سافولک در اروپا و آمریکا بسیار متداول است.
فیلم کوتاه معرفی بز نژاد سانن
شناخت بز سانن و بز آلپاین از نظر ظاهری در این ویدیوی آموزشی کوتاه می تواند به افرادی که برای اولین بار به موضوع پرورش بز سانن و پرورش بز آلپاین فکر می کنند کمک کند.
فیلم کوتاه معرفی بز نژاد آلپاین
بز آلپاین ، نژادی با جثه نسبتاً بزرگ هستند. مقدار تولید شیر بز آلپاین بالاست و از این نظر شهرت دارند. زایمان بز آلپاین فصلی و در هر بار زایش از یک تا چهار بزغاله به دنیا می آورد. این ویدیوی آموزشی کوتاه می تواند به افرادی که برای اولین بار به موضوع پرورش بز آلپاین فکر می کنند کمک کند.
فیلم کوتاه در باره پرورش گوسفند در کشور پرجمعیت هندوستان
پرورش گوسفند در کشور جهان سومی هندوستان از رونق بسیار زیادی برخوردار است. در هند کشاورزی به صورت وسیعی رواج دارد و قیمت علوفه مورد نیاز نیز پائین است. بازار پرمصرف گوشت برای تأمین نیاز غذایی جمعیت زیاد باعث شده است تا پرواربندی گوسفند در تمام نواحی آن پر رونق و سودزا باشد. در این کشور گوسفند با تغذیه مناسب 40 تا 50 کیلوگرم وزن خود را طی مدت 10 تا 12 ماه به دست می آورد. گوسفند زنده تقریباً نصف قیمت گوسفند ذبح شده تمام می شود و هر گوسفند تقریباً به 2 کیلوگرم خوراک نیاز دارد. رسیدگی منظم و برنامه ریزی و هزینه مناسب، سود زیادی را برای پرورش دهندگان گوسفند در کشور هند به همراه دارد.
فیلم چگونگی تولید سیلاژ ذرت بسته بندی
ذرت علوفه ای بسته بندی و عمل آوری شده یا سیلوی ذرت تخمیر شده یکی از اصلی ترین اجزای تشکیل دهنده خوراک دام در دامداری ها و گاوداری ها و مراکز پرورش گاو شیری است. در این ویدیوی آموزشی با چگونگی تولید سیلوی ذرت بسته بندی شده به صورت استاندارد آشنا می شوید.
فیلم خلاصه شده از جمع آوری ذرت علوفه ای تا عمل آوری سیلاژ ذرت
فرآیند جمع آوری ذرت علوفه ای ، فشرده سازی ذرت علوفه ای و پوشاندن سیلاژ ذرت.
فیلم عمل آوری سیلاژ ذرت
عمل آوری سیلاژ ذرت علوفه ای شامل مراحل برداشت ذرت علوفه ای ، حمل ذرت علوفه ای ، فشرده سازی ذرت علوفه ای ، سیلو کردن ذرت علوفه ای.
