بیماری تب برفکی در گوسفند ، بز و گاو

بیماری تب برفکی چیست؟

بیماری تب برفکی یک بیماری ویروسی واگیردار است که می­ تواند اقتصاد محیط های پرورش گوسفند و گاو را با خطرهای جبران ناپذیر روبرو کند. بیماری تب برفکی یک بیماری ویروسی و واگیردار است که می­ تواند بر اقتصاد گله تاثیرگذار باشد. این بیماری اغلب در گاو، گوسفند، بز، خوک و سایر حیوانات زوج سم رخ می­ دهد. نژادهای بومی نسبت به این بیماری مقاوم­ تر هستند. تب برفکی در دام های بالغ میزان تلفات کمتری دارد با این حال به دلیل بروز التهاب در عضله قلب در دام­ های جوان، قدرت کشندگی این ویروس در آنها بیشتر است. این بیماری با علائمی مانند تب، زخم هایی شبیه تاول بر روی زبان، لب ها­، دهان­، سرپستانک­ ها و بین سم­ ها مشخص می­ شود. بروز این بیماری تولیدات دامی را کاهش می­ دهد و با وجود آنکه اغلب دام­ های مبتلا بهبود می­ یابند، اما ممکن است این دام­ ها دچار ضعف و ناتوانی شوند.  عامل این بیماری یک آپتوویرس از خانواده­ Picornaviridae است و 7 سویه­ شناخته شده­ این ویروس شامل A, O, C, SAT1, SAT2, SAT3, an Asia1 می­ باشد که در کشور­های مختلف دنیا متفاوت هستند و برای ایجاد ایمنی در برابر هر یک از این سویه­ ها به واکسن مخصوص همان سویه نیاز است.

انتقال و شیوع تب برفکی

ویروس تب برفکی در تمام ترشحات و مواد دفعی حیوان آلوده وجود دارد. نکته قابل توجه دیگر آن است که حیوان آلوده به این ویروس می­ تواند از طریق تنفس نیز حیوانات دیگر را مبتلا کند. این ویروس ممکن است از حدود 4 روز پیش از بروز علائم بالینی در داخل شیر یا مایع منی دام وجود داشته باشد. شیوع این ویروس به دلیل سهولت در انتشار از طریق روش­ های مختلف بسیار حائز اهمیت است.

روش­ های انتقال بیماری تب برفکی

• ورود حیوان آلوده به ویروس تب برفکی در گله (انتقال ویروس از طریق بزاق، شیر یا اسپرم)
• جایگاه یا وسیله نقلیه آلوده
• مواد آلوده مانند علوفه، کنسانتره، آب یا شیر
• لباس، کفش یا تجهیزات آلوده
• گوشت یا محصولات دامی آلوده به ویروس تب برفکی (در صورت استفاده خام یا پخت نادرست و استفاده در خوراک دام ها)
• ذرات آلوده معلق در هوا (انتقال ویروس تب برفکی از طریق جریان هوا)

حیوانات بهبود یافته ممکن است در برخی موارد به عنوان ناقل عمل کرده و باعث شیوع مجدد بیماری شوند. این بیماری به راحتی قابل انتقال به انسان نیست و سلامت انسان را به خطر نمی­ اندازد.

علائم بالینی بیماری تب برفکی

نشانه­ های بالینی این بیماری به نوع ویروس، شدت بیماری، سن، گونه حیوانی و سیستم ایمنی حیوان بستگی دارد. شیوع این بیماری در جمعیت­ های حساس ممکن است به 100% نیز برسد. به طور کلی میزان مرگ و میر در اثر این بیماری در حیوانات بالغ کم است (1تا 5 درصد). با این حال تلفات در گوساله­ ها و بره­ های جوان ممکن است حدود 20 درصد و در برخی شرایط بیشتر نیز باشد. دروه­ نهفتگی ویروس تب برفکی حدود 2 تا 14 روز می­ باشد. علائم بالینی در گاو­ها نسبت به گوسفندها و بزها شدیدتر است. علائم این بیماری معمولا شامل بروز تاول بر روی بینی، زبان یا لب ها، داخل حفره­ دهان، بین سم­ ها، روی سرپستان­ های دام و بر روی برخی دیگر از نقاط بدن است. پاره شدن این تاول­ ها در سم حیوان می­ تواند موجب بروز لنگش و کاهش تمایل دام به حرکت به سمت آخور شود. معمولا این تاول­ها طی 7 روز (در برخی مواقع این زمان طولانی تر می­ شود) التیام می­ یابد. اما ممکن است عفونت­ ها­ی باکتری ثانویه رخ دهد. از دیگر علائم این بیماری می­ توان به تب، بی حالی، افزایش بزاق، کاهش اشتها، کاهش وزن، کاهش رشد و افت در تولید شیر اشاره کرد که برخی از این علائم ممکن است پس از بهبود دام نیز ادامه پیدا کند.

طبق گزارشات، حیواناتی که دچار بیماری تب برفکی می­ شوند ممکن است تا 80 درصد کاهش در میزان تولید شیر در آن­ها مشاهده شود. در صورت آلوده بودن مادر، ممکن است سلامت گوساله یا بره­ ها به دلیل فقدان شیر کافی به خطر بیافتد. مرگ در این بیماری اغلب به دلیل التهاب عضلات قلب رخ می­ دهد که این التهاب ماهیچه­ ای ممکن است درسایر قسمت­های بدن نیز اتفاق بیافتد.

تشخیص بیماری تب برفکی

تشخیص این بیماری بر اساس علائم بالینی به دلیل تشابه با سایر بیماری های تاولی مانند بیماری swine vesicular ، vesicular stomatitis و vesicular exanthema  دشوار است. تایید این بیماری در حیوانات مشکوک از طریق تست­ های آزمایشگاهی صورت می­ گیرد.

پیشگیری و کنترل بیماری تب برفکی

اجرای دستورالعمل­ های کنترل تب برفکی در کشور­ها و شهر­های مختلف بر اساس وضعیت اپیدمی این بیماری متفاوت است. اجرای دقیق دستورات زیست محیطی برای جلوگیری از شیوع این ویروس ضروری می­ باشد.

اجرای موارد زیر جهت کاهش وقوع بیماری تب برفکی در دامداری­ ها توصیه می­ شود:

• کنترل ورود و خروج و تماس انسان ها با دام­ ها و تجهیزات
• کنترل ورود حیوانات جدید به گله
• تمیز کردن و ضد عفونی منظم آغل ها­، ساختمان ها، انبار خوراک دام ، وسایل نقلیه و تجهیزات
• نظارت و گزارش بیماری
• مدیریت مناسب جهت دفع کود و لاشه حیوانات مرده

برخی برنامه­ ریزی­ ها در جهت جلوگیری از شیوع این بیماری و تلاش برای ریشه کن کردن این ویروس به شرح زیر می­ باشد:

• از بین بردن تمام عوامل عفونی و آلوده به ویروس تب برفکی
• دفع مناسب لاشه و محصولات دامی آلوده
• نظارت و مدیریت دام­ های آلوده یا در معرض خطر
• قرنطینه­ دقیق­ ­و کنترل انتقال دام ها، تجهیزات و وسایل نقلیه
• ضد عفونی محیط­ ها و تمام وسایل آلوده (مانند تجهیزات، ماشین ها و لباس ها)

واکسیناسیون دام ها در مقابل بیماری تب برفکی

متناسب با وضعیت بیماری، عملیات واکسیناسیون می تواند صورت گیرد که  اجرای برنامه­ واکسیناسیون بر جمعیت هدف دارای چندین معیار اساسی می­ باشد که در زیر به برخی از آن­ها اشاره شده است:

• حداقل 80 درصد از دام ها باید واکسینه شوند.
• عملیات واکسیناسیون باید در کمترین زمان ممکن به اتمام رسد.
• زمان بندی واکسیناسیون باید به شکلی صورت گیرد که تداخلی با ایمنی مادری در بره و گوساله­ ها نداشته باشد.
• در زمان واکسیناسیون باید مقدار صحیحی از واکسن تب برفکی مورد استفاده قرار گیرد.

واکسیناسیون باید بر اساس استاندارد های سازمان دامپزشکی صورت گیرد و واکسن تب برفکی مورد استفاده باید با سویه ویروسی که دام به آن مبتلا شده است مطابقت داشته باشد. واکسن تب برفکی اغلب به شکل ویروس­ های کشته شده وجود دارد و توانایی تکثیر در حیوان واکسینه شده را ندارند. واکسن ویروس زنده در این بیماری اغلب به دلیل احتمال بروز بیماری توصیه نمی­ شود. به طور کلی واکسیناسیون روشی موثر در کنترل بیماری تب برفکی است.

منبع: واحد تحقیق و توسعه مجتمع صنایع تبدیلی دستچین عالی

برای مشاهده قیمت خوراک دام و خرید خوراک دام از کارخانه تولید خوراک دام (اینجا کلیک کنید)

خوراک دام سنگین: انواع کنسانتره گاو شیری ، کنسانتره گاو انتظار زایش (گاو آبستن) ، کنسانتره تلیسه (گاو غیرشیری) ، کنسانتره گاو خشک ، کنسانتره گوساله پرواری ، کنسانتره استارتر گوساله

خوراک دام سبک: کنسانتره گوسفند پرواری ، کنسانتره عمومی گوسفند ، کنسانتره میش شیرده ، کنسانتره میش آبستن سنگین ، کنسانتره فلاشینگ گوسفند ، کنسانتره استارتر بره و بزغاله

فیلم کوتاه از فرآیند تولید در کارخانه خوراک دام دستچین

1- مواد اولیه (جو، ذرت، کنجاله های سویا، کلزا، آفتابگردان، سبوس گندم) وارد کارخانه خوراک دام شده، مواد اولیه پس از بازدید و در صورت لزوم کنترل کیفیت آزمایشگاه تخلیه می گردند. 2- چنانچه ضایعاتی در مواد اولیه وجود داشته باشد جداسازی می گردند. 3- نهاده ها آسیاب شده و به ذرات ریز متناسب با تغذیه دام هدف تبدیل می شوند. مجموعه مواد اولیه شامل غلات و کنجاله های آسیاب شده وارد میکسر می شوند. همزمان ریز مغذی های خاص که بطور طبیعی در نهاده ها وجود ندارند به ترکیب افزوده می گردند. مواد به طور یکنواخت و همگن با یکدیگر مخلوط می شوند. 4- مواد مخلوط شده وارد دستگاه کاندیشنر می شوند. ملاس چغندر برای خوش خوراک شدن و چسبندگی ذرات به مخلوط اضافه می گردد. همزمان تزریق بخار به منظور میکروب زدایی، پخت و تسهیل هضم خوراک در دستگاه گوارش دام  انجام می گردد. 5- محصول نهایی در دستگاه پلت ساز تحت فشار بالا قرار می گیرد. طی این فرآیند مواد به کنسانتره پلت (توده های فشرده فشنگی) تبدیل می شوند. 6- دانه های پلت به مدت معینی تحت جریان شدید هوا قرار می گیرند. در این فرآیند دانه های پلت رطوبت خود را از دست داده، خشک و خنک می گردند. 7- انتقال به سیلوهای نگهداری و بارگیری به مقصد مراکز مصرف.

فیلم کمک به درمان گاو تازه زا که به علت کمبود کلسیم زمین گیر شده است

همزمان با زایمان گاو شیری، حیوان با مشکلات زیادی مواجه می شود که کمبود کلسیم گاو برای تولید شیر یکی از بزرگترین آنها می باشد. به منظور تأمین کلسیم مورد نیاز در پستان برای تولید آغوز، گاوها باید حداقل دو برابر کلسیمی که برای رشد در اختیار جنین قرار می دهند را از طریق آزادسازی اضافی کلسیم ذخیره شده در استخوان و دریافت اضافی از طریق جیره جذب کنند. گاودار باید بداند که با آغاز شیردهی و تنها طی یک ساعت نیاز گاوها به کلسیم بالا می رود و ممکن است به آنها شوک وارد شود و در نتیجه گاو شیری عملکرد ماهیچه ای و اسکلتی خود را از دست می دهد.

فیلم در باره چگونگی کنترل نفخ شکم گوساله و گاو

شما باید کاملاً در جهت کاهش عوامل ایجاد نفخ شکمبه ای تلاش کنید. چرای گاو با شبدر یا یونجه تازه باعث بروز نفخ شکم گاو از بهار تا پائیز می شود. نفخ در گوساله هایی که شکمبه آنها کامل رشد نکرده است رایج تر است زیرا دوازدهه آنها در اثر گاز یا مایعات متورم می شود. کلیپ آموزشی جهت کنترل نفخ شکم گوساله و پیشگیری از تلف شدن گوساله در فرآیند پرورش گوساله. لطفاً با نظرات خود از ما حمایت کرده و سبب دلگرمی ما شوید.

فیلم کوتاه از یک گاوداری تمام اتوماتیک در کشور آمریکا

در این بازدید با قسمتهای مختلف یک گاوداری تمام اتوماتیک شامل شیردوشی تمام اتوماتیک، حمل شیر، محل استراحت گاوهای شیرده و تغذیه گاو شیرده آشنا شوید.

فیلم یک گاوداری متوسط شیری در کشور هلند

این فیلم قسمتهای مختلف یک گاوداری شامل بهاربندها، گوساله دانی، انبار سیلوی ذرت و سایر قسمتهای یک گاوداری متوسط شیری را به تصویر کشیده است.

فیلم مراحل شیردوشی در گاوداری صنعتی

در این ویدیو با مراحل شیردوشی در گاوداری صنعتی شامل: ضدعفونی پستان گاو قبل از دوشش ، دوشیدن مکانیزه گاو ، تمیز کردن پستان گاو بعد از دوشش و … آشنا می شوید.

فیلم آموزشی در باره ابتلا به ورم پستان گاو شیری

یکی از مشکلاتی که اغلب افرادی که به پرورش گاو شیری اشتغال دارند مشکل بیماری ورم پستان در گاو شیری می باشد. در این ویدیوی کوتاه آموزشی با مکانیسم ابتلا به ورم پستان در گاو شیری آشنا شوید.

فیلم آموزشی در باره ابتلا به ورم پستان گاو شیری

یکی از مشکلاتی که اغلب افرادی که به پرورش گاو شیری اشتغال دارند مشکل بیماری ورم پستان در گاو شیری می باشد. در این ویدیوی کوتاه آموزشی با مکانیسم ابتلا به ورم پستان در گاو شیری آشنا شوید.

فیلم آموزشی تشخیص و درمان ورم پستان در گاو شیری

در این ویدیوی آموزشی با چگونگی تشخیص ورم پستان گاو شیری و همچنین با نحوه درمان ورم پستان گاو شیری در یک واحد پرورش گاو شیری آشنا شوید.

فیلم آموزشی شاخ سوزی گوساله

فیلم آموزشی شاخ سوزی گوساله تلاشی برای کمک به مدیریت بهتر گاوداری است. شاخ سوزی یک عمل ضروری برای ایمنی انسان و حیوان از سوی انجمن دامپزشکی شناخته شده است.

فیلم آموزشی خارج کردن میخ از سم گاو

در یک مزرعه پرورش گاو شیری ممکن است با مواردی همچون فرو رفتن میخ به سم گاو شیری روبرو شوید. در آن صورت باید هر چه زودتر اقدام به خارج کردن میخ از سم گاو کنید تا دچار عفونت سم نشود. در این ویدیوی آموزشی ساده و کوتاه با چگونگی خارج کردن میخ از سم گاو آشنا می شوید.

فیلم سم چینی گاو

سم چینی منظم در دامداری ها در کنار رعایت بهداشت عمومی دامداری راهکار مؤثری برای کنترل درماتیت انگشتی و جلوگیری از لنگش در گاوداری ها و فارم های پرورشی است.

فیلم عمل آوری سیلاژ ذرت

عمل آوری سیلاژ ذرت علوفه ای شامل مراحل برداشت ذرت علوفه ای ، حمل ذرت علوفه ای ، فشرده سازی ذرت علوفه ای ، سیلو کردن ذرت علوفه ای.

فیلم خلاصه شده از جمع آوری ذرت علوفه ای تا عمل آوری سیلاژ ذرت

فرآیند جمع آوری ذرت علوفه ای ، فشرده سازی ذرت علوفه ای و پوشاندن سیلاژ ذرت.

فیلم چگونگی تولید سیلاژ ذرت بسته بندی

ذرت علوفه ای بسته بندی و عمل آوری شده یا سیلوی ذرت تخمیر شده یکی از اصلی ترین اجزای تشکیل دهنده خوراک دام در دامداری ها و گاوداری ها و مراکز پرورش گاو شیری است. در این ویدیوی آموزشی با چگونگی تولید سیلوی ذرت بسته بندی شده به صورت استاندارد آشنا می شوید.

فیلم کوتاه در باره کالبد شکافی گوسفند و تشخیص علت مرگ گوسفند

در این ویدیو کالبد شکافی گوسفند انجام می گیرد تا علت مرگ گوسفند مشخص شود. زیاده روی در خوردن دانه های غلات (در این ویدیو دانه های گندم) و سپس نفخ شکم گوسفند، باعث مرگ گوسفند شده است. علت های شایع نفخ شکم گوسفند عبارتند از: تغذیه گوسفند با علوفه سبز تازه به خصوص شبدر ، یونجه و ….. به مقدار بیش از اندازه ( پرخوری گوسفند )، تغذیه گوسفند با دانه های غلات مانند جو ، ذرت ، گندم و ….. به مقدار بیش از اندازه و بدون رعایت دوره عادت پذیری گوسفند، تغذیه گوسفند با کنسانتره حاوی مقدار بالای غلات مانند جو، ذرت، گندم و … به مقدار بیش از اندازه و بدون رعایت دوره عادت پذیری، …..

فیلم کوتاه از یک مزرعه پرورش گوسفند مدرن صنعتی

فیلم آموزشی نمونه یک مزرعه پرورش گوسفند مدرن و صنعتی که تا حدود زیادی راه و رسم پرورش گوسفند در دنیای صنعتی امروز را به علاقه مندان به پرورش گوسفند نشان می دهد. دراین فیلم با خوراک دهی در یک واحد صنعتی، شیردهی به بره به روش تغذیه خزشی ، از شیر گرفتن بره ، دوره جایگزینی شیر با خوراک خشک و جمع آوری کود به روش صنعتی آشنا شوید.

فیلم کوتاه از یک مزرعه پرورش گوسفند در یک روستا در انگلستان

اطمینان یافتن از تولد بره های سالم به بهبود اقتصاد دامداری کمک می کند. در این فیلم کارگر مزرعه به محض ظاهر شدن علائم زایمان گوسفند اقدامات کمکی جهت تسهیل زایش گوسفند را آغاز می کند. بدین ترتیب از سالم به دنیا آمدن بره ها اطمینان حاصل می شود. وی پس از زایمان گوسفند نیز سایر اقدامات حیاتی لازم را برای حفظ بره تازه به دنیا آمده انجام می دهد.

فیلم کوتاه معرفی گوسفند نژاد رومانف

گوسفند رومانف در اصل متعلق به دره ولگا واقع در شمال غرب مسکو در روسیه است، میش رومانف می تواند در هر فصلی از سال بره زایی داشته و چهار، پنج و حتی شش قلوزایی داشته باشد.

فیلم کوتاه معرفی گوسفند نژاد شاروله

یکی از سودزاترین و راحت ترین نژادها برای پرورش گوسفند ، پرورش گوسفند شاروله است که مبدأ اولیه آن کشور فرانسه بوده است. گوسفند نر شاروله به طور متوسط ۱۳۰ کیلوگرم گوسفند ماده شاروله تا ۹۰ کیلوگرم وزن دارد.

فیلم کوتاه معرفی گوسفند نژاد سافولک

پرورش گوسفند نژاد سافولک از محبوبیت زیادی برخوردار است. علت آن رشد سریع و افزایش وزن نسبتاً ناگهانی آن است. نسبت زیادی از وعده غذای گوسفند سافولک به بافت پروتئینی و تولید گوشت تبدیل می شود. در تولید مثل گوسفند سافولک هم نسبتاً فعال هستند و لذا پرورش گوسفند سافولک در اروپا و آمریکا بسیار متداول است.

فیلم کوتاه معرفی بز نژاد سانن

شناخت بز سانن و بز آلپاین از نظر ظاهری در این ویدیوی آموزشی کوتاه می تواند به افرادی که برای اولین بار به موضوع پرورش بز سانن و پرورش بز آلپاین فکر می کنند کمک کند.

فیلم کوتاه معرفی بز نژاد آلپاین

بز آلپاین ، نژادی با جثه نسبتاً بزرگ هستند. مقدار تولید شیر بز آلپاین بالاست و از این نظر شهرت دارند. زایمان بز آلپاین فصلی و در هر بار زایش از یک تا چهار بزغاله به دنیا می آورد. این ویدیوی آموزشی کوتاه می تواند به افرادی که برای اولین بار به موضوع پرورش بز آلپاین فکر می کنند کمک کند.

فیلم کوتاه در باره پرورش گوسفند در کشور پرجمعیت هندوستان

پرورش گوسفند در کشور جهان سومی هندوستان از رونق بسیار زیادی برخوردار است. در هند کشاورزی به صورت وسیعی رواج دارد و قیمت علوفه مورد نیاز نیز پائین است. بازار پرمصرف گوشت برای تأمین نیاز غذایی جمعیت زیاد باعث شده است تا پرواربندی گوسفند در تمام نواحی آن پر رونق و سودزا باشد. در این کشور گوسفند با تغذیه مناسب 40 تا 50 کیلوگرم وزن خود را طی مدت 10 تا 12 ماه به دست می آورد. گوسفند زنده تقریباً نصف قیمت گوسفند ذبح شده تمام می شود و هر گوسفند تقریباً به 2 کیلوگرم خوراک نیاز دارد. رسیدگی منظم و برنامه ریزی و هزینه مناسب، سود زیادی را برای پرورش دهندگان گوسفند در کشور هند به همراه دارد.